|
Plastikcilersitesi '
anasayfaya dön
HURDA NEDİR
Tkaynakların
sınırsız olmadığı, dikkatlice kullanılmadığı takdirde bir gün bu
kaynakların tükeneceği şüphesizdir. Kaynak israfını önlemenin yanında,
hayat standartlarını yükseltme çabaları ve ortaya çıkan enerji krizi ile
bu gerçeği gören gelişmiş ülkeler atıkların geri kazınılması ve tekrar
kullanılması için yöntemler aramış ve geliştirmişlerdir. Aynı gerçeğin
ışığı altında Avrupa Ekonomik Topluluğu üye ülkelerde atıkların geri
kazanılması şartını getirmiştir. (Curi, Kocasoy, l982)
Kalkınma çabasında olan ve ekonomik zorluklarla karşı karşıya bulunan
gelişmekte olan ülkelerin de tabii kaynaklarından uzun vadede ve
maksimum bir şekilde faydalanabilmeleri için atık israfına son
vermeleri, ekonomik değeri olan maddeleri geri kazanma ve tekrar
kullanma yöntemlerini araştırmaları gerekmektedir
Demir, çelik, bakır, kurşun, kağıt, plastik, kauçuk, cam gibi maddelerin
geri kazanılması ve tekrar kullanılması, tabii kaynaklarımızın
tükenmesini önleyeceği gibi ülke ihtiyaçlarını karşılayabilmek için
ithal edilen hurda malzemeye ödenen döviz miktarını da azaltacak,
kullanılan enerjiden büyük ölçüde tasarruf edilecektir. En az yukarıda
sayılanlar kadar önemli olan diğer bir husus da uzaklaştırılacak katı
atık miktarlarındaki büyük azalma ve dolayısıyla çevre kirliliğinin
önemli ölçüde önlenmesidir. Özellikle katı atıkları düzenli bir şekilde
bertaraf edebilmek için yeterli alan bulunmayan ülkeler için katı atık
miktarının ve hacminin azalması büyük bir avantajdır.
Araştırmalara göre metallerin geri kazanılması için harcanan enerji
metallerinin madenlerden çıkartılması için gereken enerjiden çok daha
azdır. Şöyle ki; geri kazanılmış metalden 1 ton alüminyum yapmak için
gereken enerji cevherden yapılacak alüminyum için harcanan enerjinin
%4’üdür. Aynı şekilde bakır bileşimlerin, geri kazanılması için gereken
enerji bu metalin madenlerden çıkartılması için gereken enerjinin sadece
% 13, ve demir/çelik için % 19’u kadardır. (Lyons ve Tonkin, 1975).Aynı
şekilde l ton kullanılmış kağıdın geri kazanılması ile 17 ağaç
kurtarılmakta, 4100 kilovat saatlik enerji tasarruf edilmektedir ki bu
miktar bir ailenin ortalama olarak l yılda kullandıkları elektrik
enerjisidir.
Atıkların önemli bir miktarını geri dönüştürülerek ve yeniden
kullanılabilir malzemeler yapılmaktadır. Örneğin; atıklar içindeki cam,
metal, plastik ve kağıt/karton gibi atıklar çeşitli işlemlerden
geçirilerek yeni bir hammadde olarak değerlendirilebilmektedir. Bu
atıkların hammadde gibi kullanılarak şişe, kutu, plastik, kağıt, gübre
gibi yeni bir maddeye dönüştürülmelerine geri dönüşüm denir. Sağlıklı
bir geri dönüşüm sisteminin ilk basamağı ise bu malzemelerin kaynağında
ayırmak sureti ile toplanılmasıdır. Geri dönüştürülebilir nitelikteki bu
atıklar normal çöple karıştığında bu malzemelerden üretilen ikincil
malzemeler çok daha düşük nitelikte olmakta ve temizlik işlemlerinde
sorunlar olabilmektedir. Bu yüzden geri dönüşüm işleminin en önemli
basamağını kaynakta ayırma ve ayrı toplama oluşturur.
Çöpün içindeki geri dönüştürülebilir
malzemelerin önemli bir miktarını yiyecek ve içecek ambalajlarında
kullanılan metal plastik ve cam atıklar ile kağıt ve karton
oluşturmaktadır. Bunun yanında kemik, tekstil parçalarıda özel ayırma
tesislerinde geri dönüştürülebilmektedir.
Doğal kaynaklarımız dünya nüfusunun artması ve tüketim
alışkanlıklarının değişmesi nedeni ile her geçen gün azalmaktadır. Bu
nedenle malzeme tüketimini azaltmak, değerlendirilebilir nitelikli
atıkları geri dönüştürmek sureti ile doğal kaynaklarımızı verimli
kullanmak zorundayız. Bu nedenle geri dönüşüm doğal kaynaklarımızın
korunması ve verimli kullanılması için son derece önemli bir işlemdir.
Örneğin; kağıdın geri dönüşümü ile ormanlarda ağaçların daha az
kesilmesini sağlamış oluruz. Benzer şekilde plastik atıklarının geri
dönüşümü ile petrolden tasarruf sağlanabilir.
Geri dönüşüm malzeme üretiminde endüstriyel işlem sayısını azaltmak
suretiyle enerji tasarrufu sağlar. Örneğin; metal içecek kutularının
geri dönüşümü işleminde bu metaller direkt olarak eritilerek yeni ürün
haline dönüştürüldüğünde bu metallerin üretimi için kullanılan maden
cevheri ve bu cevherin saflaştırılma işlemlerine gerek olmadan üretim
gerçekleştirilebilmektedir. Bu şekilde bir alüminyum kutunun geri
dönüşümünden % 96 oranında enerji tasarrufu sağlanabilir. Benzer şekilde
katı atıklarda ayrılan kağıdın yeniden işleme sokulması için gerekli
olan enerji normal işlemler için gerekli olanın % 50’si kadardır. Aynı
şekilde cam ve plastik atıkların da geri dönüşümünden önemli oranda
enerji tasarrufu sağlanabilir
Geri dönüşümün uygulanması ile çöplere giden atık miktarında azalma
sağlanarak bu atıkların taşınması ve depolanması işlemleri için daha az
miktarda alan ve daha az enerji kullanılmış olur. Evsel atıklar için bu
azalma ağırlık olarak fazla olmamakla birlikte hacimsel olarak
bakıldığında oldukça önemli bir oran teşkil etmektedir
Daha fazla
bilgi için tıklatın
|